Umunsi Mpuzamahanga w’Ibidukikije: Isi 'ntishobora guhaza ibyo dukeneye' |

“Uyu mubumbe ni wo mu rugo rwacu rwonyine,” Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye, António Guterres, yavuze mu butumwa yahaye Umunsi Mpuzamahanga w’Ibidukikije, uzizihizwa kuri iki Cyumweru, aburira ko sisitemu karemano z’uyu mubumbe “zidahaza ibyo dukeneye.”
“Ni ngombwa ko turinda ubuzima bw’ikirere, ubwinshi n’ubutandukanye bw’ibinyabuzima ku Isi, urusobe rw’ibinyabuzima n’umutungo muke.” Ariko ntabwo turimo gukora ibyo,” uyu ni umuyobozi wa Loni.
Yaburiye ati: “Turasaba byinshi ku isi gukomeza kubaho mu buryo burambye,” avuga ko bitangiza gusa isi, ahubwo ko byangiza n’abayituye.
Urusobe rw'ibinyabuzima rushyigikira ubuzima bwose ku Isi. Ku munsi w'Isi w'Ibidukikije, menya uburyo wagira uruhare mu gukumira, guhagarika no gusubiza inyuma iyangirika ry'urusobe rw'ibinyabuzima mu buryo bushya bwo kugarura urusobe rw'ibinyabuzima butangwa na @UNDP na @UNBiodiversity.âž¡ï¸ https://t.co/zWevUxHkPU #GenerationRestoration pic.twitter.com/UoJDpFTFw8
Kuva mu 1973, uyu munsi wakoreshejwe mu gukangurira abantu no guteza imbere imbaraga za politiki mu bibazo bikomeje kwiyongera by’ibidukikije nko kwanduzanya kw’ibinyabutabire byangiza ibidukikije, ubutayu n’ubushyuhe bw’isi.
Kuva icyo gihe, byahindutse urubuga mpuzamahanga rw’ibikorwa bifasha mu guhindura imigenzo y’abaguzi ndetse na politiki z’igihugu n’iz’amahanga zirengera ibidukikije.
Mu gutanga ibiryo, amazi meza, imiti, amabwiriza agenga ikirere no kurinda imihindagurikire y’ikirere ikabije, Bwana Guterres yibukije ko ibidukikije byiza ari ingenzi ku bantu no ku ntego z’iterambere rirambye (SDGs).
Bwana Guterres yashimangiye ati: “Tugomba gucunga neza ibidukikije no kwemeza ko serivisi zabyo zihabwa abantu bose, cyane cyane abatishoboye n’abaturage.”
Abantu barenga miliyari 3 bagerwaho n’ingaruka zo kwangirika kw’urusobe rw’ibinyabuzima. Umwanda uhitana abantu bagera kuri miliyoni 9 buri mwaka, kandi ubwoko bw’ibimera n’inyamaswa birenga miliyoni imwe buri mu kaga ko gucika burundu - byinshi muri ibyo bihe mu myaka ibarirwa muri za mirongo, nk’uko byatangajwe n’umuyobozi w’Umuryango w’Abibumbye.
Yagize ati: “Hafi kimwe cya kabiri cy’abantu bamaze kugera mu gace k’ibiza by’imihindagurikire y’ikirere - inshuro 15 z’amahirwe yo gupfa bazize ingaruka z’imihindagurikire y’ikirere nk’ubushyuhe bukabije, imyuzure n’amapfa,” yongeraho ko hari amahirwe angana na 50:50 ko ubushyuhe bw’isi buzarenga dogere selisiyusi 1.5 nk’uko biteganywa n’Amasezerano ya Paris mu myaka itanu iri imbere.
Mu myaka 50 ishize, ubwo abayobozi b'isi bahuriraga mu nama y'Umuryango w'Abibumbye ku bidukikije, biyemeje kurinda isi.
“Ariko turi kure y’intsinzi. Ntitugishobora kwirengagiza inzogera zivuga buri munsi,” umujyanama mukuru w’Umuryango w’Abibumbye yabiburiye.
Inama iherutse kubera mu mujyi wa Stockholm + 50 yongeye gushimangira ko intego 17 z’iterambere ry’isi zishingiye ku mubumbe mwiza kugira ngo hirindwe ibibazo bitatu by’imihindagurikire y’ikirere, ihumana ry’ibidukikije n’igabanuka ry’urusobe rw’ibinyabuzima.
Yasabye za leta gushyira imbere ibikorwa byo kurwanya imihindagurikire y'ikirere no kurengera ibidukikije binyuze mu gufata ibyemezo bya politiki bigamije iterambere rirambye.
Umunyamabanga Mukuru yasobanuye ibitekerezo byo gukoresha ingufu zishobora kuvugururwa hose binyuze mu gutuma ikoranabuhanga rishobora kuvugururwa n'ibikoresho fatizo biboneka kuri bose, kugabanya imipaka, gutera inkunga no gushora imari inshuro eshatu.
Yagize ati: “Ibigo bigomba gushyira mu bikorwa ibyemezo birambye, ku bw’inyungu z’abantu n’inyungu zabo bwite. Isi nzima ni inkingi y’inganda hafi ya zose ku isi.”
Ashyigikira ko abagore n'abakobwa bahabwa ubushobozi bwo kuba "abateza imbere impinduka", harimo no gufata ibyemezo ku nzego zose. Kandi ashyigikire ikoreshwa ry'ubumenyi gakondo n'ubwa gakondo mu gufasha kurinda urusobe rw'ibinyabuzima rudakomeye.
Avuga ko amateka agaragaza icyo twageraho iyo dushyize imbere umubumbe, umuyobozi wa Loni yerekanye umwobo ungana n’umugabane uri mu ruhu rwa ozone, bituma buri gihugu cyiyemeza gukurikiza Amasezerano ya Montreal yo guhagarika burundu igabanuka ry’imiti ya ozone.
Yagize ati: “Uyu mwaka n’utaha bizatanga amahirwe menshi ku muryango mpuzamahanga yo kugaragaza imbaraga z’ubufatanye mu guhangana n’ibibazo by’ibidukikije, kuva ku biganiro ku rwego rushya rw’ibinyabuzima ku isi kugeza ku gusubiza inyuma igihombo cy’ibidukikije bitarenze 2030, kugeza ku gutegura amasezerano yo guhangana n’ihumana rya pulasitiki.”
Bwana Guterres yongeye kwemeza ko Loni yiyemeje kuyobora ibikorwa by'ubufatanye ku isi yose "kuko inzira yonyine yo gutera imbere ari ugukorana n'ibidukikije, ntabwo ari ukubirwanya".
Inger Andersen, umuyobozi mukuru w’Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku Bidukikije (UNEP), yibukije ko Umunsi Mpuzamahanga wavutse mu nama y’Umuryango w’Abibumbye yabereye mu murwa mukuru wa Suwede mu 1972, asobanukiwe ko “dukwiye guhaguruka tukarinda ikirere, ubutaka n’ikirere twese twishingikirizaho. Amazi…[n’]imbaraga z’umuntu ni ingenzi, kandi ni ingenzi cyane….”
“Uyu munsi, mu gihe tureba ubushyuhe, amapfa, imyuzure, inkongi z'umuriro, ibyorezo, umwuka mubi n'inyanja zuzuye plastiki, yego, ibikorwa by'intambara ni ingenzi kurusha mbere hose, kandi turi mu isiganwa n'igihe.” EUR
Yashimangiye ko abanyapolitiki bagomba kureba kure y’amatora bakajya ku “ntsinzi z’ibisekuruza; ibigo by’imari bigomba gutera inkunga isi kandi ubucuruzi bugomba kubazwa ibidukikije.
Hagati aho, umuvugizi wihariye w’umuryango w’abibumbye ku burenganzira bwa muntu n’ibidukikije, David Boyd, yaburiye ko amakimbirane ari gutera kwangirika kw’ibidukikije no guhonyora uburenganzira bwa muntu.
Yagize ati: “Amahoro ni ikintu cy’ingenzi kugira ngo umuntu agire iterambere rirambye kandi agire uburenganzira bwe bwose, harimo n’uburenganzira bwo kugira ibidukikije bisukuye, bifite ubuzima bwiza kandi birambye.”
Avuga ko amakimbirane atwara ingufu "nyinshi"; agatuma "ibyuka bihumanya ikirere byangiza ikirere," ibyo bikaba byongera ihumana ry'ikirere, amazi n'ubutaka, ndetse bikangiza ibidukikije.
Impuguke yigenga yashyizweho n’Umuryango w’Abibumbye yagaragaje ingaruka ku bidukikije zo kwigarurira Ukraine kw’Uburusiya n’ingaruka zabyo ku burenganzira, harimo n’uburenganzira bwo gutura ahantu hasukuye, hazima kandi harambye, ivuga ko bizatwara imyaka myinshi kugira ngo hakosorwe ibyangiritse.
“Ibihugu byinshi byatangaje gahunda yo kwagura ubucukuzi bwa peteroli, gaze n’amakara mu rwego rwo guhangana n’intambara yo muri Ukraine,” Bwana Boyd yavuze, avuga ko imishinga ya miliyari nyinshi y’amadolari yo gusana no gusana nyuma y’intambara na yo yongera igitutu ku isi y’ibidukikije.
Gusenya inyubako ibihumbi n'ibikorwa remezo by'ibanze bizasiga abantu babarirwa muri za miriyoni badafite amazi meza yo kunywa - ubundi burenganzira bw'ibanze.
Mu gihe isi iri guhangana n’ibyangiritse mu gihe cy’imihindagurikire y’ikirere, igabanuka ry’urusobe rw’ibinyabuzima n’ihumana ryinshi, impuguke ya Loni yashimangiye iti: “Intambara igomba guhagarara vuba bishoboka, amahoro aboneke kandi inzira yo kwiyubaka no kwiyubaka igatangira.”
Ubuzima bwiza ku isi buri mu kaga - ahanini bitewe nuko tudashyira mu bikorwa ibyo twiyemeje mu kubungabunga ibidukikije - nk'uko Umunyamabanga Mukuru wa Loni António Guterres yabitangaje ku wa Kane.
Hashize imyaka itanu Suwede ikiriye inama ya mbere ku isi yo kuganira ku bidukikije nk'ikibazo gikomeye, kwemeza "agace k'ibitambo by'abantu", nk'uko bivugwa na Loni, gashobora kubaho turamutse tutabyitayeho. Ba impuguke mu burenganzira bwa muntu muri "agace k'ibitambo by'abantu". Kuwa mbere, mbere y'ibiganiro bishya muri iki cyumweru i Stockholm kugira ngo baganire ku bindi bikorwa, impuguke zaburiye ko hakenewe imbaraga nyinshi zishobora kurokora ubuzima bwa za miriyoni buri mwaka.


Igihe cyo kohereza: Kamena-06-2022

© Uburenganzira bwose - 2010-2026: Uburenganzira bwose burasubitswe na Dinsen
Ibicuruzwa byagaragaye - Ibirango bishyushye - Ikarita y'urubuga.xml - AMP Mobile

Dinsen afite intego yo kwigira ku bigo bizwi ku isi nka Saint Gobain kugira ngo abe ikigo cy’ingenzi kandi cyizewe mu Bushinwa kugira ngo akomeze kunoza ubuzima bw’abantu!

  • linkedin
  • facebook
  • youtube
  • dinsen ya x
  • ubwinjiriro
  • Pinterest

Twandikire

  • wechat

    WeChat

  • WhatsApp

    WhatsApp